HABİTUS KAVRAMI

Bourdieu’nun ortaya çıkardığı habitus kavramı, bireylerin yaşadıkları çevrede kültürlerinin rolü ile kendi zihinlerinde oluşan temel bilgilerdir. İnsanlar bu bilgiye göre hayatlarını sürdürürler. Karar verme aşamasında Habitus belirleyicidir. Örneğin işçi sınıfından birinin evliliğe karşı tutumu ile farklı sosyal sınıftan birinin evliliğe karşı tutumu arasında fark olmaktadır. Bu farkı sağlayan Habitustur.Habitus en temelde , bireyin dışındaki toplumsal yapıların birey tarafından içselleştirilmesiyle meydana gelir. Habitus bireyin toplumsal deneyimlerinin bir sonucu olmasının yanı sıra bireyin zihnindeki sürekli eğilim setini niteleyen dil, etnik kimlik, mezhep vb gibi faktörleri de ifade eder.

Toplumun ve topluma özgü olanın oluşumunda öncü rolü olan habitus, insanları grup ve sınıflara bölüp yapılaştırırken, aynı zamanda bireye farklı kimlikler verir. Dolayısıyla birey içinde bulunduğu sınıfın ya da sosyal grubun bir üyesi olarak belirli tavır, düşünce ve eylem eğilimleri içinde olur. Kimi düşünür ve yorumculara göre habitus’un alışkanlık kavramı ile alakalı olduğu savunulur. Fakat Bourdeieu’nun habitus’u kişi tarafından edinilmiş olan , insan bedeninde şekil bulan bir olgudur. Geçmiş deneyimlere bağlı bir ilkedir. Bireyin gerçekleştirmeyi düşündüğü tavır ve tutuma yön, mizaç ve eğilim katan bir özelliği vardır. Habitus, her sosyal alanda işleyen insanların içinde bulunduğu topluma uygun olmasını ve karşılaştıklarına makul tepkiler vermesini sağlar.

Sonuç olarak Habitus, kültürel etmenler, ahlaki ve toplumsal kurallar, norm ve değerlerden oluşan bireyin gündelik hayatta içinde bulunduğu toplumda bireye toplumsal işlevselliği bozmama, çevresine uygun bir birey olarak hayatına devam etme ve makul tepkiler ve davranışlar sergileme eğilimi kazandırır.  

Kaynaklar:

“Pierre Bourdieu Sosyolojisinde “Habitus”, “Sermaye” ve “Alan” Üzerine” Adem Palabıyık, Liberal Düşünce, Yıl 16, Sayı 61-62, Kış-Bahar 2011, s. 121 – 141

Bu yazıyı paylaşın