SOSYAL ÇALIŞMA YÖNETİCİSİ

Nancy ve Jill haziran ayında sosyal hizmet yüksek lisans derecesi ile mezun oldular ve birbirinden beş mil uzaklıktaki iki şehirde, sosyal hizmetler müdürlüğündeki mevkilerine kabul edildiler. İki ay sonra tecrübelerini ve geleceklerini konuşmak bir öğle yemeğinde buluştular. Nancy, müdürünün otoriter, sert ve
zor bir insan olduğunu söyledi ve kendisine insani olarak veya bir işçi olarak saygı göstermediğinden bahsetti. O şimdiden başka bir mevki için arayışlara başlamıştı.  Jil için ise tam tersi bir durum söz konusu idi; müdürü tamamen zıt özelliklere sahipti: tek tek bütün çalışanlarla ilgileniyordu ve mesleklerinin gerektirdiklerini hakkıyla yerine getirebilmeleri için, çalışanlara imkân dâhilindeki bütün olanakları sağlıyordu. Yöneticisiyle ilgili duygularını şöyle özetliyordu: “ Gerçekten bizi düşünüyordu ve bu bizi dünyada farklı kılıyordu.”

Nancy ve Jill’in çalışma koşullarının aynı olmadığı çok aşikâr. Yöneticilerin tutum ve davranışları bu farklılığı ortaya çıkarıyor. Onların yetenekleri ve davranışları yapılan “sosyal çalışmayı” sonuçları bakımından etkiliyor. Bu bağlamda, lider, birçok yönden kurumun başarısızlığına neden olan veya başarısına katkı sağlayayan en önemli faktördür.

Daha önce de bahsedildiği gibi, er ya da geç, birçok sosyal hizmet yüksek lisans mezunu yönetici oluyor. Peki, nasıl bir yönetici olacaklar? Veya yararlı ve etkili bir yönetici olmaları için nasıl olmaları gerekiyor? Sonuç olarak nasıl yönetici olucaklar?

Sosyal çalışma yöneticisi olan birçok sosyal çalışma uzmanı uygulayıcı (pratisyen) konumunda oldu şimdiye kadar; sosyal hizmet yüksek lisansında yönetim alanında çalışan öğrenci sayısının artmasına rağmen, göreceli olarak çok azı liderlik pozisyonları için eğitildi. Bazı okullar iki yıllık, yönetim odaklı eğitim imkânı sağlarken, bazıları ilk ve ikinci yıllarda dengeli olarak yönetimin teorisi, davranışları ve metodolojisi üzerine yoğunlaşıyor. Sosyal hizmet okullarının birçoğu ders programlarında veya ünitelerinde sosyal çalışmaya yer veriyor, bu nedenle bütün öğrenciler idare ve yöneticilikle ilgili temel konseptleri, prensipleri, ve belli başlı yetenekleri edinem şansına sahip oluyor. Bu kazanımlar, yıllar sonra, özellikle yöneticiliğe atanacaklar için çok önemli olabilir.

NASW ( ULUSAL SOSYAL HİZMETLER BİRLİĞİ)’nin ANA ESASLARI (yönerge veya öneri de olabilir)

Başarılı sosyal çalışma yöneticisinin vasıfları ve temel özellikleri nelerdir? NASW’dan bir komite bu soru üzerinde çalıştı ve ulaştığı sonuçlara göre başarılı bir sosyal hizmet uzmanının aşağıda sıralanan özelliklere sahip olması gerekiyor:

1. Düşünürken ve planlama yaparken realist olmalıdır.

2. Planlarının elverişliliği ( fizibilitesi) üzerine düşünmelidir.

3.  İşlerini yaparken alternatifli düşünmeli ve bu alternatifleri değerlendirebilmelidir.

4. Aldığı kararların sonuçları öngörebilmeli ona göre bir değerlendirme yapmalıdır.

5. Öncelikler belirlemelidir.

6. Aynı anda birçok görev sorumluluğu idare edebilecek kapasiteye sahip olmalıdır.

7. Karar alabilmedir.

8. Kişisel dengeyi sağlamalı ve bunu sürdürebilmelidir.

9. Bürokratin sistemin ve buna zemin oluşturan yönetimsel teorinin nasıl çalıştığını anlamalı ve bu anlayışı amaçlarına ulaşma noktasında faydalı kılmayı başarabilmelidr.

10. Personelinin verimli çalışmasına engel teşkil eden hususları ortadan kaldırabilmeli ve aynı şekilde personelinden en yüksek verim alacağı şekilde görev ve sorumluluk dağalımını yapabilmelidir.

11. Otoritesini yapıcı bir şekilde kullanabilmelidir.

12.  Personeliyle ve başkalarıyla etkin bir şekilde iletişime geçebilme kabiliyetine sahip olmalıdır.

13. Kararlı bir şekilde hareket edebilmelidir.

            Sosyal hizmet uzmanları, sık sık eğitimlerininin; bilgi kazanımlarını, profesyonel davranışını ve yeteneklerini barındırdığını belirtirler. Sosyal hizmet uzmanlarına uygulanan bu şablon, iyi bir sosyal hizmet uzmanının barındırması gereken özellikleri akla getiriyor. Hiçbir yönetici mükemmel veya mükemmele yakın değildir, ancak bir yöneticinin kurumunun ve faaliyetlerininin verimli olması da, yöneticinin yönetimsel süreci ve bu süreçte sahip olunması gereken özellikleri ne kadar kavradığıyla doğru orantılıdır.

SOSYAL HİZMET YÖNETİCİSİNİN BİLGİ BİRİKİMİ (BİLGİSİ, BİLGİ DAĞARCIĞI)

Sosyal hizmet kurumunun verimli ve etkili çalışabilmesi için belirli bir bilgi birikimi gereklidir. Aşağıdakiler tanımlamalar belli başlı bilgi alanlarına aittir.

Yönetici Kurumun Amaçlarını, Prensiplerini, Hizmetlerini ve Kaynaklarını Bilir. Yönetici spesifik hedefleri açık (sarih) bir şekilde anlar ve kendini bu amaçlara adar. Yönetici kurumun prensip ve politikaları konusunda deneyimlidir, bu amaç ve politikaların neler olduklarını, neler olmadıklarını ve bunların uygulanması için gerekli koşulların oluşup oluşmadırğını bilir.

            Yönetici, uygulanmakta olan veya uygulanabilme ihtimali olan hizmetlerle ilgili net bilgiye sahiptir. Yönetici, ayrıca uygulama yapılacak vakalar ve bu vakalara nasıl müdahale edileceği ve edildiğiyle ilgili bilgiye sahiptir. Yönetici, elde bulunan kaynakları, finansal durumu bilmeli, bunların artırımına yönelik atılacak adımları öngörür.

            Yönetici, yöneticilik yaptığı kurumun tarihsel arkaplanını çok iyi bilir, tarihsel süreçte kurumla ilgili ön plana çıkan gelişmeleri göz önüne alarak gelecekle ilgili projeksiyonlarda (tahminlerde) bulunur.

            Başarılı kurum yöneticisi, her hafta amaçları, kaynakları ve karşılaşınlar sorunları gözden geçirmek için vakit ayırır; sonuç olarak bulunduğu anı ve geleceği verimli sonuçlar alacak şekilde planlar.

            Yönetici İnsan Davranışının Dinamikleriyle (Devinimiyle) İlgili Temel Bilgi Birikimine Sahiptir. Bu özellik yöneticinin kendini, çalışanlarını ve vakalara konu olan kişileri anlama noktasında önemli bir yere sahiptir. Yönetici insanları kompleks bir yapıya sahip olduklarını ve insan davranışlarının, insanın biolojik, psikolojik, sosyal, kültürel ve etik bileşenlerinden etkikendiği bilir. Ayrıca, lider, kişi davranışlarının değişimde ve yansımasında, kişinin çeversindekilerle olan ilişkilerinin önemli bir yer tuttuğunu bilir.

            Bu bağlamda, yönetici, personelinin yukarıda sayılan insan davranışlarının temel prensiplerine göre hareket edeceğini bilir ve bu nedenle insan davranışlarının dinamikleri ile ilgili temel litaretüre sahip olması gerektiğini bilir.

            Yönetici, duyguların ve hassasiyetleri çoğu zaman sahip olunan bilgiden daha büyük önem arzettiğinin farkındadır ve bu bağlamda vakalara konu olan kişilere ve personeline karşı davranışlarını bu hassasiyleri göz önünde bulundurarak düzenler.

Yönetici Toplumun( Özellikle Kendi Kurumunu İlgilendiren) Kaynaklarıyla İlgili Temel Bilgi Birikimine Sahiptir. Toplumun kaynaklarıyla ilgili temel bilgi; toplumun kurumlarının amaçlarının ve hizmetlerinin bilinmesini ve bunlara başvurabilme yetisine sahip olmayı içerir.

Yöneticinin, özellikle kendisini ve kurumunu ilgilendirlen başka kurumların yöneticileri ile sağlıklı bir iletişimi ve ilişkisi vardır. Yöneticinin tanışma ve bilme alanı sadece ulaşılabilen özel veya devlet kurumları ile sınırlı değildir, ayrı özel müteşebbüsteki birçok farklı insana da ulaşabilme kapasitesine sahiptir.

Genellikle soyal çalışmanın en büyük hizmeti “ Ms. Jones’u en uygun kliniğe getirmektir.” Yönetici farklı kurum ve kişilerle koordineli çalışma kabiliyetine sahipse, yani bu kurum ve kuruluşlarla ilgili temel bilgileri ve bağlantıları yeterli ise, bahsedilen süreç çok daha kolay yönetilebilir ve sonuçları daha verimli olur.

            Yönetici Kurumda Hayata Geçirilen Sosyal Çalışma Metodları İle İlgili Bilgiye Sahiptir ve Bu Metodaların Uygulanma Sürecini Kavramakta Sıkıntı Çekmez. Yöneticinin sosyal çalışma alanındaki her metdonun uygulamasında uzman olması gerekmez ancak vaka çalışması, grup çalışması, toplum organizasyonları, araştırma ve bunlara ek olarak yönetimin belli başlı prensipleri, süreçleri ve bu süreçleri doğru yönetmek için gereken altyapı ile ilgili genel geçer ve temel bilgilere sahiptir. Bu nedenle yönetici problem çözme safhasında, yukarıda sıralanan temel bilgileri göz önüne alarak süreci değerlendirir ve problem üzerine yoğunlaşır. Vaka yönetimi (4. Bölüme Bakınız) son zamanlarda kayda değer bir önem kazanmıştır ve soyal çalışma hizmetlerinde kullanım alanı güçlenmiştir. Vaka yönetimi temel olarak; hizmetlerin planlaması, koordinasyonu ve bu hizmetlerin belirli bir ağ içinde sürece entengre olmasına yardımcı olur. Vaka yönetimi, vaka çalışmasından, grup çalışmasından ve toplum organizasyonlarından (soyal eylem ve toplumsal organizasyon da denilebilir) belirli prensipler ve vasıflar türetir. Bu bağlamda, vaka yöneticileri, süreçte yer alan hizmetlerin geliştirilmesi ve sürdürülebiliriliğinin sağlanması noktasında önemli bir role sahiptirler.

            Yönetici, personelinin yeteneklerini geliştirmesi için gerekli olan kaynaklar ve bu kaynakların nasıl verimli kullanılabileceği hakkında temel bilgi birikimine sahiptir. Personel gelişim programları ve teknikleri, atelye çalışması imkânları ve sürekli eğitim programlarından haberdardır.

            Yönetici, Temel İdare Prensiplerini, Süreçlerini ve Tekniklerini Bilir. Yönetici, geneleksel olarak iş yönetiminde (businness management) kullanılan beş temel süreçle ilgili bilgi sahibidir: planlama, organize etme, işe alma veya atama (stuffing), yönlendirme ve kontrol etme. Ayrıca, bu süreçlerin herbirinin alt-süreçleriyle ilgili bilgiye sahiptir ve kurumunun geleceğiyle ilgili olan bu süreçlerle ilgili bilgiyi kullanma konusunda temel birikime sahiptir. Bu nedenle, yönetici, insan ilişkileri ve idarecilikle ilgili temel litaretüre aşinadır.

Yönetici, Profesyonel Sosyal Çalışma Organizasyonları İle İlgili Sağlıklı Bilgiye Sahiptir. Yönetici, Ulusal Sosyal Çalışmacılar Birliği ( National Assocaition of Social Workers, Sosyal Hizmet Eğitim Konseyi ve diğer ilgili ulusal ve yerel organizasyonlarla ilgili bilgiye sahiptir. Bilhassa, yönetici NASW (ULUSAL SOSYAL HİZMETLER BİRLİĞİ) hakkında bilgi sahibidir ve bu birliğin yerel grubunun aktif üyesininm. Profesyonel kuruluşların sınırları olduğunu bilir; ancak göreceli olarak kısa görev süresince yaptığı katkıların; soyal çalışma ve sosyal hizmet alanlarının refahına yaptığı olumlu etkiler noktasında azımsanmayacak bir öneme sahip olduğunu bilir.

Ayrıca, yönetici psikiyatri, psikoloji, bakıcılık, hukuk, eczacılık alanları ve sosyal çalışmayla ilgili diğer alanlarda da fikir sahibidir. Yönetici, bu alanların amaçları, standartları, ve hizmetlerini bilir ve her alanın liderleri ile belirli bir çalışma ilişkisine sahiptir.

            Yönetici Örgüt Teorisi ( Klasik Örgüt Kuramını- Organizational Theory)’ni Anlar. Yönetici farklı türlerdeki örgüt modelleri ile ilgili bilgi sahibidir ve bu modelleri tammalayıcı unsur olarak kullanabilme kabiliyetine sahiptir. Bu tür bir anlayış, kurumun örgütsel yapısında gerçekleştirilmesi gereken değişiklikleri zamanında algılama ve bunları sağlıklı bir şekilde uygulama noktasında öneme sahiptir.

            Yönetici, kurumun örgütsel yapısının nasıl çalıştığını, bu yapının gücünü ve limitlerini bilir. Ayrıca, bu yapının topluma hizmet edecek şekilde topluma nasıl entegre edilmesi gerektiği konusunda belli bir birikim ve bilince sahiptir. Lider, örgütsel unsurların yeri geldiğinde, kurumun ve doğal olarak hizmet verilecek toplumun yararı doğrultusunda yeniden düzenlemesi gerekebileceğini bilir.

            Yönetici Değerlendirme Sürecini ve Tekniklerini Bilir. Yönetici, pesonelininin hizmetlerini ve performansını doğru ölçütlere dayanarak değerlendirebilecek yeterli bilgi birikimine sahiptir. Bu değerlendirme sürecinde personelin katkılarını, olumlu ve olumsuz yönlerini temel alır.

            Yönetici, “sorgulanabilirlik” çağında yaşadığımızın farkındadır, yani sosyal çalışma alanının sorgulanabilir hale geldiğinin ve bu değişimin sosyal hizmette olumlu yönde farklılık yarattığının bilincindedir. O, MBO (Management By Objectives- Tarafsız, Dürüst Yönetim), sistem analizleri, stratejik planlama ve diğer idare methodları ile ilgili bilgi birikime sahiptir, bu metodoloji bilgisini gerektiği zaman uygun yerlerde kullanarak avataja çevirebilme kabiliyetine sahiptir.

            Son zamanlarda, program ölçme ve değerlendirme mekanizmaları, sağlıklı ve verimli bir sosyal çalışma sağlama aşamasında zorunluluk olarak görülmeye başlandı. Çünkü deneyimler bu mekanizmaların, kurumun politikaları ve amaçları ile bununların uygulanabilirliği arasındaki paralelliği sağlama noktasında büyük önem taşıdığını gösteriyor.

            Lider, personelini verimli bir biçimde değerlendirebilmenin ne anlama geldiği bilir ve bu doğrultuda persenol değerlendirmesinde başarılı olur. Yönetici, personelini sistemin bir parçası olmaya davet eder.

YÖNETİCİLERİN DAVRANIŞLARI

Direk bilgi yetkili sosyal iş yöneticileri grupta profosyanel davranışa sahiptir. Personelle ve  toplumla ilişkileri için gereklidir bu. Davranışlar insanların hislerini anlamak ve etkilemek için gereklidir. Bu yönetim yöntemleri için önemlidir. Eğer bir personel haksız muamamle edildiğini düşünüyorsa kendisine o olay ne olursa olsun negatif bir şekilde yanıt verir.Eğer yönetici çalışanına gerçek pozitiflikle gelirse,çalışana mesaj hissettirmek yerine konuşmakla daha iyi verilir.Bazı önemli davranışlar başarılı sosyal yönetici olmak için gereklidir.Yöneiciler personele tek bir birey gibi saygı duymalıdır.

Yönetici her bir personeli gerçekten önemli görmeli,yöneticinin güvenini ve itimatını hak ettiğini düşübmelidir.

Yönetici her bir bireyin güvenirliliğini hak eder.Mahremiyetini kendine sakladığında  acenta  bünyesinin içinde haklar yarı özel olmalıdır.Yönetici insan bireyselliğini en değerli parçası olduğunu düşünmelidir.Yönetici her bireyi tek olarak görmelidir ve her şeyi imkanlı yapmalıdır.Her şeyi en iyi üretebilmek için yönetici kimsenin mükemmel olmadığını ve önerilen şeye öncül olarakbakmalıdır.Yönetici her personel için ne istediğini ve umduklarına yardım eder.Personelin hata yaptğını anladıklarında ezmeden ve psikolojik olarak hırpalamadan yardım etmeli.sonuç olarak personel yöneticilerin yarı limitli ve alçak görüşlü şekilde olayları göreceğini bilmelidir.Yöneticinin davranışı gerçekçi v olgun olmalıdır.En iyi için araştırmalı ama doğruluğunu kabul etmeli ,kimsenin en yüksek bilgiye ,akıla ve pratiğe ulaşmayacağını.Yönetici güçlük çekmeden hatasını kabul etmelidir.Gerçekçi olarak ve bir personelden daha mükemmel olmadığını kabul ederek.

Yönetici fiziksel ayarları ve duygusal ortamı sağlamayı ister.Her personel için en iyiyi üretmeye yardım etmek için .her personel liderin her şeyi mükemmel yapmak için fiziksel olanaklarının yeterli olmadığını bilmelidir.yönetici duygusal ve sosyal özel ortamı sağlamalıdır.bu ortam özgür ifade ve aktiviteyle sağlanır,özel büyüme ve gelişme için.her personel patronunun davranışlarıyla olgun bir şekilde her birine dikkat ettiğini hissetmelidir.Yönetici profosyonelce ve bireysel olarak her personelin günlük başarma tatminini kazanmasına yardımcı olmalıdır.

Yönetici değerlerin öenemininin farkında olmalıdır.Yönetici;personel,acenta ve diğer insanlar için neyin doğru neyin yanlış olduğu hakkında emin olmalıdır.yönetici bu değerleri zorla yüklememelidir.yönetici personel için önemli olanı anlamalı,çalışmaları için gerekli olan değerleri anlamaldır.uygun olay ve servisleri insanların değerlerinden temin etmelidir.

Yönetici yenilikçi akıla sahip olmalıdır,yeni fikirlere ve olayları elde etmek için .yöneticilerin değerleri esnek olmalıdır  ve personel bu değişen duruma zorlanmadan adapte olmalıdır.Sosyal yöneticileri pozitif ve iyimser davranışlarını personele ,kendisine ve acantasına kanıtlamalıdır.

Etkileyici bir yönetici iyimser davranışlarıyla diğerleriyle olan ilişkilerinde ve sosyal çalışmalarında ışık saçmalıdır.

FAALİYTLERDE YÖNETİCİLİK

Bilgi sahibi olmalı,profosyonel davranışlarını devam ettirebilmelidir.Etkili sosyal yönetici yönetim olaylarında birçok rolü ve performansı üstlenmelidir.yetenekli bir sosyal yönetici zamanın en iyi değişik yollarıyla hareket etmelidir.Kimse tek başına her şeyi yapamaz,yapabilmek için iyi çalısan ve etkileyici sosyal servisler kullanılmalıdır.

Yetenekli sosyal yöneticilerin izlemesi gereken  yollar:

1_KABUL EDEBİLMEK:Sosyal yönetici gerçekçi bir şekilde sahip olduğu personeli ve ortamı kabul edebilmelidir.Dğer profosyonel personel ve liderlerden daha iyi şekilde yapmalıdır.yönetici personele ana noktalarda,standartlarda ve amaçlarda yardım etmelidir.Yönetici insanlarla ilşkilerinde ki sıcaklığıyla sağlamalıdır çalışanlarını yüreklendirmeyi.

2_DİKKAT ETME:Sosyal yönetici sıcak bir şekilde personeline davranmalıdır.Olaylar karşısında da böyle olduğunu göstermelidir.Lider personelle ve her imkanla ilgilidir.yönetici personelin her birinin gelişmesi ve başarması için yardımcı olur.yönetivi personeliyle ilişkilerinde  düşünceleri ve duyguları bir arada tutmalıdır.Lider personeline güvenmeli ve saygı duymalı,personeller bunun olduğunu bilmelidir.bu demek değildir ki yönetici her şeyi kabul eder ve onaylar.Farklılıkları ve hataları fark etmelidir.

3_YARATICI OLMAK:Sosyal yönetici yaratıcı omalıdır.yenilikçi metodları,prosüdürleri ve politikaları uygulamalıdır, acenta işlerinde ve personelle ilişkilerinde.daha iyi yapmak için değişikliklerde davranışlarını  değiştirmeye tereddüt etmemelidir.Yeni ve etkili metodlar ,prosüdürler bulmak için çalışmalıdır.

4_GÜVENİLİRLİK:Sosyal yönetici de tam bir güven olmalıdır personeline karşı.yöneticilerin görüşlerindeki ve düşüncelerindeki noktalar kesin olmalıdır.yönetici personelin güvenini kazanmalıdır.yönetici daha fazla güven kazanmak için aşağıdaki gibi etkiler üretmelidir:motivasyon,bilinç,kavrayış,duygusallık,kavrama,faaliyet ve sinerji.

5_ONAYLAMA:Sosyal yönetici her insanın (personel ve müşteri)onaylanma ve tanınma isteğinin olduğunu kabul etmelidir

Bu yazıyı paylaşın